image.adapt.960.high

تورم و سیاست کنترل پایه پولی

در بین مسئولین اقتصادی کشور به صورت متداول، مفهوم پایه پولی با نقدینگی اشتباه می‌شود و یا تنها عامل رشد نقدینگی، رشد پایه پولی به حساب می آید. در صورتی که در اقتصاد ایران در ۱۶ ساله گذشته رشد نقدینگی تقریباً دو برابر رشد پایه پولی بوده است! حتی در سطح بانک مرکزی به عنوان نهاد نخبه اقتصادی کشور و مسئول اصلی کنترل نقدینگی، اصولاً تنها ابزارهای مورد استفاده برای کنترل نقدینگی، ابزارهای کنترل پایه پولی مانند فروش سکه یا اوراق مشارکت بوده است، در صورتی که در علم اقتصاد ابزارهایی به مراتب قوی‌تری مانند کنترل ذخیره قانونی سیستم بانکی برای این کار وجود دارد. شاید برای بسیاری از مسئولین اقتصادی کشور نه تنها غیر قابل باور،‌ بلکه غیر قابل فهم باشد که آمریکا با وجود اینکه به علت بحران اقتصادی در پنج سال گذشته پایه پولی خود را ۵۰۰ درصد افزایش داده، نقدینگی اش تنها ۳۰ درصد رشد داشته است!

31

رشد پایه پولی آمریکا از ۲۰۰۰ تاکنون

 

32

رشد نقدینگی آمریکا از 2000 تاکنون

 

کنترل پایه پولی و تجویز رشد نقدینگی از طریق افزایش ضریب فزاینده در اقتصاد در واقع به معنای فراهم کردن زمینه سودجویی بانک ها و کاهش اختیارات حاکمیت برای تسهیل فعالیت های اقتصادی است، زیرا افزایش پایه پولی اگر به معنای خلق پول توسط دولت باشد،‌ حداقل با یک مکانیسم دمکراتیک به صورت عادلانه در اقتصاد توزیع می شود. اما افزایش ضریب فزاینده به معنای خلق پول توسط سیستم بانکی از طریق خلق اعتبار است که هیچ نوع نظارتی بر نحوه توزیع آن وجود ندارد.

همانطور که می بینید، سیاست مداران آمریکا برای مواجهه با رکود اقتصادی، هر چند اقدام به افزایش شدید پایه پولی کرده اند اما به سادگی با کنترل خلق اعتبار توسط سیستم بانکی و کاهش چشم گیر ضریب فزاینده، رشد نقدینگی و در نتیجه تورم را کنترل کرده اند. در واقع سیاست آمریکا برای غلبه بر رکود، کاهش فشار غارت سیستم بانکی بر اقتصاد است. و جالب این جاست که دولت مردان ما برای غلبه بر بحران رکود، راه را برای افزایش غارت سیستم بانکی باز می کنند.

البته باید توجه داشت، ضریب فزاینده که نشان دهنده میزان قدرت یافتن بانک داران در یک اقتصاد از طریق خلق پول است، در اقتصاد ایران به مراتب پایین تر از اقتصاد دنیاست و ظاهرا این امر ناشی از عدم سلطه لیبرالیسم بر اقتصاد ایران است. البته متاسفانه هم اکنون نزدیک به ۲۰ سال است که در دولت های گوناگون با انواع رویکردهای سیاسی، رویکرد رشد ضریب فزاینده به صورت مداوم پیگیری شده است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *